درباره بوم‌چرخه

نخستین مزرعه‌ی احیاگرِ مقیاس‌پذیر در ایران

آغاز یک چرخه جدید

داستان از کجا شروع شد؟
راستش را بخواهید، نمی‌دانیم دقیقاً.
ما هم مثل خیلی‌های دیگر، دل‌مشغولی ساختن داشتیم؛
دل‌مشغولی رهایی از این جهانِ شتاب‌زده و ماشینی،
و رؤیای یافتن پناهی که بشود در آن نفس کشید
و کاری کرد که با جان‌مان سازگار باشد.

طبیعت، خاک، آب و آن همه موجود زنده،
هر بار که سوار ابرِ خیالِ سرکش‌مان می‌شدیم،
زیر پای‌مان پیدا می‌شدند؛
دنیایی که در آرمان‌شهر ذهنی‌مان می‌دوید و می‌رقصید.

اما در کنار این خیال‌های روشن،
هر روز با خبرهایی روبه‌رو می‌شدیم
که از فرسودگی آب و خاک و نابودی زندگی می‌گفت—
و حسرت، آرام آرام، گوشهٔ دل‌مان خانه کرده بود.

تا اینکه یک مستند، مسیر را روشن کرد.
نوری بود که گفت:
«روزِ درست، خودش نمی‌آید؛
تو باید بسازی‌اش.»

و همان لحظه فهمیدیم که باید قدم اول را برداریم.
از همان‌جا آغاز شد؛
قدم کوچکی که بعدها به بوم‌چرخه رسید—
به سفری که می‌خواهیم با همراهی شما ادامه بدهیم:
بسازیم، زیبایی برویانیم
و نوری را که دیدیم، با هم درو کنیم.

داستان بوم‌چرخه - مزرعه و حیوانات

فلسفه ما

"ما باور داریم که اگر طبیعت فرصت پیدا کند، خودش بهترین معمار و بهترین تولیدکننده است."

بوم‌چرخه برخلاف الگوی رایج کشاورزی که تنها بر تولید محصول تمرکز دارد، تلاش می‌کند نشان دهد که آینده‌ی کشاورزی ایران در بازگرداندن حیات به خاک، بازسازی چرخه‌های طبیعی، و ایجاد تعادل بین انسان و زیست‌بوم است.

الهام‌بخش بوم‌چرخه

بزرگ‌ترین مزرعه‌ی کوچک
بوم‌چرخه، خانه‌ی «بزرگ‌ترین مزرعه‌ی کوچک» است؛ مستندی تحسین‌شده که زیبایی و دشواری دوباره زنده‌کردن یک اکوسیستم را از دل کشاورزی احیایی روایت می‌کند. این فیلم، سفر ما را به تصویر می‌کشد: احیای خاک، پرورش تنوع زیستی و یادگیری کارکردن در هماهنگی با طبیعت—نه در برابر آن. برای تماشا، یا آشنایی بیشتر با «بزرگ‌ترین مزرعهٔ کوچک»، این اثر را می‌توانید در پلتفرم‌های اصلی از جمله HBO Max، YouTube TV، Prime Video و Apple TV دنبال کنید.

تماشا کنید یا بیشتر درباره بزرگترین مزرعه کوچک در پلتفرم‌های اصلی از جمله HBO Max، YouTube TV، Prime Video و Apple TV بدانید.

تماشا کنید

بحران‌های زیست‌محیطی ایران

ایران امروز با یکی از جدی‌ترین بحران‌های زیست‌محیطی مواجه است

آمار هشداردهنده

در سال‌های اخیر، فرسایش خاک در ایران تا ۷ برابر میانگین جهانی گزارش شده است.

نتیجه‌ی سال‌ها کشت تک‌محصولی، شخم عمیق، مصرف سنگین کود و سم شیمیایی، و الگوهای نادرست آبیاری.

پیامدهای این روش‌ها

  • خاک بخش بزرگی از مواد آلی و حیات میکروبی خود را از دست داده است
  • نفوذ آب کاهش یافته و سطح خاک به‌جای جذب بارش، آن را از دست می‌دهد
  • زنجیره‌های طبیعی غذا شکسته شده‌اند
  • حشرات مفید از بین رفته‌اند و در نتیجه آفات طغیان کرده‌اند
  • تنوع زیستی سرزمین به‌شدت کاهش پیدا کرده است

در بسیاری از نقاط کشور، خاک فعلی عملاً خاک مرده به شمار می‌آید. خاکی که با روش‌های کشاورزی سنتی دیگر توان تولید پایدار ندارد. هم‌زمان، برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی و کاهش بارندگی در سال‌های اخیر، بسیاری از زمین‌ها را از نظر آبی در آستانه‌ی غیرقابل‌کشت شدن قرار داده است.

راه‌حل بوم‌چرخه

بوم‌چرخه برای پاسخ به همین نیاز حیاتی شکل گرفته است

هدف ما

این پروژه تلاش می‌کند این چرخه‌ی تخریب را به یک چرخه‌ی احیا تبدیل کند.

هدف ما فقط توقف روند تخریب نیست؛ هدف ما بازگرداندن زندگی به خاک و ساختن الگویی برای آینده‌ی پایدار کشاورزی ایران است.

روش‌های احیا

  • بازگرداندن مواد آلی به خاک
  • احیای حیات میکروبی
  • افزایش نفوذپذیری خاک
  • ایجاد تنوع زیستی
  • کاهش وابستگی به کود و سم
  • طراحی هوشمند جریان آب

در بوم‌چرخه، هدف تنها تولید محصول نیست؛ هدف ما کاشت زندگی است.

ما می‌خواهیم ثابت کنیم که، کشاورزی آینده، اقتصاد سبز، و احیای زمین سه مفهوم جداگانه نیستند؛ بلکه اجزای یک چرخه‌ی واحد، سازگار و هم‌افزا هستند.

چرخه احیای بوم‌چرخه

ایجاد یک چرخه‌ی کامل زیستی که از ریشه‌ی خاک آغاز می‌شود و تا بالاترین سطوح اکوسیستم ادامه پیدا می‌کند

🌱
مرحله ۱

بازسازی ساختار خاک

افزایش مواد آلی

🦠
مرحله ۲

احیای حیات میکروبی

فعال شدن شبکه‌های زیستی

🌿
مرحله ۳

تنوع‌بخشی گیاهان

ایجاد پوشش پایدار

🦋
مرحله ۴

نقش‌آفرینی حشرات

تقویت کنترل طبیعی آفات

🐄
مرحله ۵

مدیریت چرای دام

هوادهی و کود دهی طبیعی

🌳
مرحله ۶

ایجاد زیستگاه‌ها

بازگشت تعادل اکولوژیک

نتیجه‌ی این طراحی احیاگر

🌿

کاهش مصرف سم و کود

کاهش چشمگیر مصرف سم و کود شیمیایی

💧

افزایش نفوذ آب

افزایش نفوذ و نگهداشت آب در خاک

🦋

کنترل طبیعی آفات

کنترل طبیعی آفات بدون دخالت شیمیایی

⚖️

بازگشت تعادل

بازگشت تعادل زیست‌محیطی به مزرعه

💎

کاهش وابستگی

کاهش وابستگی به منابع آب زیرزمینی

🌍

تاب‌آوری

تقویت تاب‌آوری زمین در برابر خشکسالی

چشم‌انداز بوم‌چرخه

بوم‌چرخه می‌خواهد نشان دهد که حتی زمین‌های «به‌ظاهر مرده» نیز اگر چرخه‌های طبیعی‌شان اصلاح و دوباره فعال شود، می‌توانند:

🌱

زنده شوند

🥗

محصول سالم تولید کنند

👥

اشتغال پایدار ایجاد کنند

🌍

موتور محرک اقتصاد سبز باشند

ویژگی‌های منحصر به فرد

در سال‌های اخیر نمونه‌هایی از مزارع پرماکالچر و احیاگر در ایران ایجاد شده‌اند، اما این پروژه‌ها عمدتاً:

  • کوچک‌مقیاس‌اند
  • بخش‌هایی از اصول را اجرا می‌کنند، نه یک چرخه کامل
  • ماهیت پژوهشی / آموزشی دارند
  • معمولاً در اقلیم‌های نرم‌تر اجرا می‌شوند

بوم‌چرخه متفاوت است

این پروژه نخستین پروژه‌ی احیاگرِ مقیاس‌پذیر در اقلیم نیمه‌خشک نیشابور است.

از مزیت‌های اقلیم نیشابور بهره می‌گیرد و با طراحی احیاگر آب و خاک، به جبران فشار بر آبخوان‌ها و بازسازی خاک کمک می‌کند.

بوم‌چرخه تلاش می‌کند این فرصت را فراهم کند تا چرخه‌ی آب، چرخه‌ی خاک و چرخه‌ی زندگی دوباره به جریان بیفتد.

🌱

ما باور داریم که اگر طبیعت فرصت پیدا کند، خودش بهترین معمار و بهترین تولیدکننده است.